Reseña Habrás de ir a la guerra…por Camila Phillipps-Treby

Publicado por Camila Phillipps-Treby*

en O Galiñeiro, blog de teatro de Praza Pública

O teatro documento supón un encontro, enfrontamento, limbo entre dous tempos, dálle volume ó silencio, é unha cita pendente.
Fai tan só uns meses asistíamos ó festival Escenas do cambio en Santiago de Compostela, evento no que os espectáculos relacionábanse por seren desta mesma tipoloxía, Pablo Fidalgo o respectivo comisario, obséquianos agora cunha demostración, enche de poesía o pasado da súa orixe ó outro lado da fronteira no ciclo Mostra España 2015 en Lisboa.
Na especulación indescifrable da realidade e a ficción que tinxe o pasado, o director, como el mesmo di ó comezo do espectáculo, quere encargarse da páxina en branco de Giordano Lareo Mallo, protagonista desta historia.
A partires dun libro sobre origami dun vello familiar nacen as conexións entre pasado e presente: Arxentina, Sevilla, España… Países e persoas que se relacionan como as raíces das árbores baixo a terra para facerse máis forte e resistir así o vento, as raíces das orixes.

Giordano Lareo Mallo (Cláudio da Silva) é un exiliado da Guerra Civil que, recuperado do esquecemento polo autor, nos dedica a súa noite lembrando a loita que outros queren esquecer.
Viaxamos a través do ardor nostálxico do exiliado e toda a amargura que a palabra supón, vive en tempo pasado e en terra que nunca será súa, a historia esquécese del mentres tentaba reconstruíla.
Na súa maxistral performance fálanos de forma directa e clara, hai algo no seu ollar que vai máis aló, móvese como un animal e míranos dunha forma que fai ficar coa dúbida se o enfrontamento é co pasado ou con nós. Establécese unha relación de inferioridade co público que el mesmo expresa: “Ustedes son las moscas al otro lado del cristal, las que chocan contra él una y otra vez, las que nunca vivieron ni vivirán nada”. A súa experiencia, dor e rancor sitúano noutro nivel e non podemos facer máis que ficar en silencio cun nó na gorxa.
É unha pantasma que vén facer xustiza polo pasado a través da memoria, presentándonos o paradoxo: “La repetición es una forma extraña de no perder la memoria.” Mais, non é que pola falta de memoria non paramos de repetir os mesmos erros?

O ton conversacional do performer crea a intimidade necesaria que o espectáculo poético necesita. O texto navega en tópicos como a educación e a diferenza e defensa de ideas. “¿Cómo hubiéramos educado a los hijos de nuestros enemigos para que pensaran como nosotros?” Se a defensa dunha idea non acaba con que se impoña senón con que prevaleza entón, qué significa realmente vencer? “Creía que el futuro de España era la educación”. En tempos como hoxe escoitar esas verbas de tempos pasados fainos sentir ridículos, outra vez no mesmo sitio, mais esta vez sen saber moi ben onde ir.
O escenario compón un espazo liminar como o que queda entre o cristal para separar as moscas.
O espazo é enchido por pequenas paxariñas de papel que Giordano se dedicou a facer nos seus últimos tempos e para cando a peza remata o escenario semella un cemiterio de almas brancas, de compañeiras, sobre o cal o protagonista danza ritmos tribais, liberado do tempo e o espazo unha vez chegada a súa morte.
Todo se percorre e sustenta a través da metáfora das paxariñas que serviron para atopar e coñecer ó personaxe. Giordano di que cando alguén agasalla unha paxariña o que realmente agasalla é tempo, como o tempo que el e os seus compañeiros agasallaron ós que viñan despois deles loitando polas ideas que crían. Acto de heroísmo que se dobrou na historia escura de España como se dobran as paxariñas. “Ya se dieron cuenta de que no volveremos a ningún tema, de que estaremos siempre doblando y desdoblando”.
O espectáculo remata co intérprete amosándonos quen é na realidade ou quizá mellor sería dicir: outra parte del, outro recuncho da súa memoria, dos seus pais refuxiados da guerra de Angola anos atrás, do seu eu pequeno, de todas as voces silenciadas.
Unha testemuña que chega a uns niveis de conexións que impresiona, como pasaba con Acceso de Pablo Larraín. A liña entre personaxe e performer tórnase cada vez máis fina, como a que separa dous tempos que son imposibles de vivir o un sen o outro.
‘’No creo en la justicia pero creo en la memoria’’.

Fotografías: Marta Pina.

*(Camila Phillipps-Treby é alumna da especialidade de Dirección escénica e dramaturxia na ESAD de Galicia. Coordinación e supervisión de Afonso Becerra de Becerreá.)

Anuncios

Responder

Introduce tus datos o haz clic en un icono para iniciar sesión:

Logo de WordPress.com

Estás comentando usando tu cuenta de WordPress.com. Cerrar sesión / Cambiar )

Imagen de Twitter

Estás comentando usando tu cuenta de Twitter. Cerrar sesión / Cambiar )

Foto de Facebook

Estás comentando usando tu cuenta de Facebook. Cerrar sesión / Cambiar )

Google+ photo

Estás comentando usando tu cuenta de Google+. Cerrar sesión / Cambiar )

Conectando a %s